خانه / اجتماعی / ئەرخەوان سوور وو جەهانی و نەورۆزو ئێساڵی

ئەرخەوان سوور وو جەهانی و نەورۆزو ئێساڵی

کورش ئەمینی

نویسەر و پەیجۆرکار

ئیسە کە زمسان بە بەرگی چەرمە سیاوی ڕۆزگاریش پۆژنا و تەمام کەرد. ئیسە کە سەختی و سەخڵەتی زمسان بە هێز و قۆرەت بە گەرمی دڵان مڕیاوە و وردبی؛ نزانی وەهاری وەشتەر جە وە‌هار، سەوزتەر جە هەرچی سەوزەڵان و دار، نەرم و نیان پێسەو ڕۆتی بێ‌وێنەی سۆنەی دوور جە یار، گەرمتەر و سۆچنا حەر پێسەو کۆرەی کاوەی ئاسنگەر، نەتەرس و بێ باک، تاش و تل و تەوەن، کەش و کۆ کەمەر، چنی هەرچی دار و گیاندار و بێ گیان ئاردەنش لەرزە و شێونانش وەرموو حەر چی دێو و هەش یام کە قاڵاوی مردار وەری لەش، وێش ئەرمانان و ئامان ئەو مەیدان، پێشوازیش کەرمێ و ملمێ پێوایشەو.
ئێمەیچ بە ئاوات کە وەهار پێسەو ڕەنگ و بۆ و سەوزیش وەڵاتی کەرۆ یاگەپا و ماوا و وەشی و سەر وەشی و پاکی و سەرسەوزی و زرک و زینەیی. کەرۆش یاگێوە کە ئێتر چانە، نە ژەرەژی بۆ دلێ قەفەسیەنە، نە قەساب چانە چەمەڕا و ماتڵ بە ساتوروو وێش هۆرتڵیشنۆ و دڕۆنە گڵوەزۆ مریچڵا و «جەڕاحی کەرۆ گۆرانیۆ سەر لچا».
نەورۆز بە درێژەو هەزاران ساڵ تەمەنوو وێش ئیسەیچ کە ئیسەیچ حەر پێسەو قەدیمی (گاهەزیچ وەشتەر) وێش مرمانۆنە و هەواڵدەروو سەروەشی سەوزی و ژیوادەر و شادی بەخشا.
وەهارو ئێساڵی جە حاڵێوەنە ئامان کە داخ، فاڕ و گۆرێ و جم و جۆڵێ فرێ جە دنیاو دەور و بەریمانە و یاگانێ دوورتەرێنە بیێنێ و هەنێ و خەریکێنێ ڕوە مدا: بوومەلەرزە دڵ لەرزنەکەو ئەیالەتوو کرماشانی، داخەو ئەرەکەوتەو هەواپەیماکەو تاران یاسووجی، سۆتەی کەشتیەکۆ سانچی و پڕووزیای سەدان پەپوولێ دلێ کەشتیەکێ و… ئینەنه دیسان کەوتانێوه ویروو وەرهۆرزی دلێڕاسینی که بیەن به کانگاو جەنگی، تەماعێ، بەدبەختی و دماکەوتەیی پەی خەڵکیش جە حاڵێوەنە بیەن کە فرەتەرین سەرمایەو تەبیعەتی پێسە گازی و نەوتێ ئینا چاگەنە. نەورۆزوو ئێساڵی جه حاڵێوەنه مەی که چەننه گەزێ چەولاتەرماوه؛ ئاوارەیی، هەڵم و هەناسەو شیمیایی و دەنگ و تۆپ و تانگی بیەن به مووسیقی کوڕ و کناچەو سەرنیشتوو سووریەی. تراژێدی گرد ڕوەو جوانەمەرگی کۆڵبەرا و…
ئینێ و هەزاران گیر و گرفت و تەنگوچەڵەمێ چێمنێ که دنیاو ئارۆیەنه نموونەشا هەزارانا، چێوانێوەنێ کە ویرو ئاوەز و ئەندیشەو ئێنسانی ئازادیوازوو ئارۆی پەشۆکنا و چی وەختەنە کە نەورۆز مەی؛ بانێ گیروگرفت وەراوەر بە شادیش. بە متمانەوه وەهاروو گرد ساڵێوێ، چنی ساڵانیتەری فەرق کەرۆ و بڕێو تایبەتیێش هەنێ کە ساڵانی تەری نەبیێنێش. بەڵام وەهارو ئێساڵی پەی ئێمە پێسەو خەڵکی هۆرامی زوانی کە جۆغرافیایوی لەت لەت و دوور و سەختەنە مژیومێ و بێ بەهرە جە گرد ئێمکاناتێویەنمێ کە پتاومێ دەردە دڵوو وێما و خەڵکیما بە زوانوو ئەداییما جە فرەو ڕۆنامەکا، میدیاکێ، ئا گرد کەلووپەلوو ئەنەیاونای و ئێرتێباتیە کەرمێ و بیاونمێش خەڵکانێوی‌تەر و حەر پاسە بە بۆنەو کرژی بێ وێنەو زانستی و تێکنۆلۆژی و جەهانی¬سازی کە گردوو سەرحەدەکاش ماڕاینێ پێوەرە و هەردێوش تارەلا یانەنە پەی ئێنسانی ناسەنەوە؛ ساڵێوە تەمام جیاوازەنە. زاڕۆڵێ ویرچەمەو هەورامانی سەربەرزی لاو دیەی پەی گردوو دڵەچرکەکاو کۆمەڵگاو دەور و بەری و بەروسەی هامددەردی وێشا چنی ئا خەڵکیه، ئینای سەروو ئا باوەریەوه که مشیۆم به لێرەی بەرز و یەهەری پۆڵایین قۆڵێ هێممەتی هۆرماڵمێ و هازێوه تازەتەره وزێمنەوه ڕەسەنایەتی زوانیما و پەی ترۆق و گەشەو فەرهەنگی وێمانەیما لاقۆرێوەتەر بلمێ سەر و شێرگیرانەتەر بلمێ وەرەوە. بەڵام دیسان به بۆنەو نەورۆزیەوه، پێسەو مارگۆت بیگێله ماچۆ:
وەڵێ ئانەینە پەی ئاخرین جار هەناسە کێشوو
وەڵێ ئانەینە پەردە بۆ دیوار، سەر تا وار گنۆرە
وەڵێ سیسیانی ئاخرین ڤلێ و گوڵی
گەرەکما بژیڤوو
گەرەکما بوونە و ئاشقی کەروونه
لاو ئانیشاوە نیازشا هەن بە من
لاو ئانیشاوە من ئێحتیاجم هەن یاردەی ئادیشا

Image 2

درباره ی mariwankhabar

همچنین ببینید

اطلاعیه برگزاری مراسم مردمی کومسای هورامان تخت 

اطلاعیه برگزاری مراسم مردمی کومسای هورامان تخت صباح محمدی،بخشدار هورامان به مریوان خبر: با استعانت …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *